Στοιχεία Βιογραφίας
 


19091919192919391949195919691979198919992009

[1980]

Τον Ιανουάριο κυκλοφορεί αφιέρωμα στον Γ. Ρ. του περιοδικού Θεατρικά τετράδια (τχ. 2). Εκδίδεται το βιβλίο του Peter Bien Αντίθεση και σύνθεση στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Κυκλοφορεί η σειρά ποιημάτων Τα ερωτικά σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων. Γράφεται η Μικρή σουίτα σε κόκκινο μείζον, οι συλλογές Εισπνοές, Ίσκιοι πουλιών και αρχίζει η συγγραφή της σύνθεσης Ευδιόμετρο. Τον Οκτώβριο ο Ρ. ανακηρύσσεται επίτιμος δημότης Θεσσαλονίκης. Το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο εκδίδονται τα Μονόχορδα, συλλογή 336 μονόστιχων ποιημάτων, η Πάροδος και η Διαφάνεια.

[1981]

Εκδίδεται αυτοτελώς το Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού και ακόμα κυκλοφορούν τα Συντροφικά τραγούδια, η μετάφραση των Ποιημάτων του Σεργκέι Γιεσένιν, ολόκληρη η συλλογή Τα ερωτικά και το βιβλίο Ρίζες της Ρωμιοσύνης με οκτώ φωτογραφίες του Πλάτωνα Μάξιμου από ρίζες του Γ. Ρ. Εκδίδεται το βιβλίο της Λούλας Ρίτσου-Γλέζου Τα παιδικά χρόνια του αδελφού μου Γιάννη Ρίτσου, η Εισαγωγή στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου του Στέφανου Διαλησμά, ένας αφιερωματικός τόμος από τον «Κέδρο» με μελέτες διαφόρων μελετητών, η μελέτη του Παντελή Πρεβελάκη Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος, η μελέτη της Χρύσας Προκοπάκη Η πορεία προς τη Γκραγκάντα ή οι περιπέτειες του οράματος και σε ένα τόμο η Εργογραφία του ποιητή της Αικατερίνης Μακρυνικόλα και το Χρονολόγιο του Γ. Π. Σαββίδη.
Ο Ρ. Γράφει τη σειρά Σάρκινος λόγος και Ημικύκλιο.
Ανακηρύσσεται επίτιμος δημότης Ελευσίνας. Κυκλοφορεί αφιέρωμα του περιοδικού Η λέξη στον Γ. Ρ.
 
 

[1982]

Κυκλοφορεί σε πρώτη έκδοση το πεζό Αρίοστος ο Προσεχτικός αφηγείται στιγμές του βίου του και του ύπνου του, το Ιταλικό τρίπτυχο, η Μονοβασιά και τα Υπόκωφα. Γράφεται η σύνθεση Ο σκοινοβάτης και η σελήνη και η συλλογή 3 x 111 τρίστιχα.  
Ανακηρύσσεται επίτιμος δημότης Λάρισας.

[1983]

Κυκλοφορεί σε πρώτη αυτοτελή έκδοση ο Τειρεσίας και Το χορικό των σφουγγαράδων. Εκδίδεται ακόμα το μυθιστόρημα Τι παράξενα πράματα και η μελέτη του Γ. Βελουδή Γιάννης Ρίτσος: Προβλήματα μελέτης του έργου του.

[1984]

Ο Ρ. αναγορεύεται επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Καρλ Μαρξ της Λειψίας. Κυκλοφορεί το τρίτο πεζό του Γ. Ρ.: Με το σκούντημα του αγκώνα. Σε σημείωση του βιβλίου δηλώνεται η σύνδεση ανάμεσα σε αυτό το πεζό και τα δύο που κυκλοφόρησαν τα προηγούμενα χρόνια. Εκδίδονται ακόμα οι Ταναγραίες και ο τόμος Επινίκια με έξι πολύστιχες συνθέσεις του Γ. Ρ., που αποτελούσαν για τον ποιητή συνέχεια του Γίγνεσθαι. Ο τόμος, που έχει εορταστικό χαρακτήρα και είναι αφιερωμένος στα 50 χρόνια της ποίησης του Γ. Ρ., ορίζεται ως ο όγδοος (Η΄) της σειράς Ποιήματα. Εκδίδεται το βιβλίο του Γιώργου Βελουδή Προσεγγίσεις στο έργο του Γιάννη Ρίτσου. Κυκλοφορεί αφιέρωμα του περιοδικού Νέα Σύνορα στον Γ. Ρ.  

[1985]

«Ιδού λοιπόν που η Τριλογία γίνεται ήδη Τετραλογία» σημειώνει ο Ρ. στο τέλος του μυθιστορήματος Ίσως να ’ναι κι έτσι, που κυκλοφορεί το Μάρτιο. Λίγους μήνες αργότερα η τετραλογία θα γίνει εξαλογία με την έκδοση των μυθιστορημάτων Ο γέροντας με τους χαρταϊτούς, τον Ιούνιο, και Όχι μονάχα για σένα, το Νοέμβριο.
Με αφορμή την έκδοση του Ίσως να ’ναι κι έτσι και την παρουσίαση χωρίων του βιβλίου στο περιοδικό Πολιτιστική με ειρωνικούς υπότιτλους ξεκινά έντονη συζήτηση στα έντυπα Πολιτιστική, Αυγή και Ριζοσπάστης.

[1986]

Ο έβδομος τόμος της σειράς των πεζών του Γ. Ρ., Σφραγισμένα μ’ ένα χαμόγελο, εκδίδεται το Μάρτιο. Για πρώτη φορά στον τίτλο της έκδοσης ορίζεται ο γενικός τίτλος της σειράς: Εικονοστάσιο Ανωνύμων Αγίων  που τελικά θα ολοκληρωθεί με την έκδοση δύο ακόμα τόμων, του Λιγοστεύουν οι ερωτήσεις τον Ιούλιο, και Ο Αρίοστος αρνείται να γίνει Άγιος το Νοέμβριο.
Απονέμεται στον Ρ. το βραβείο «Ποιητή Διεθνούς Ειρήνης» του ΟΗΕ και μετάλλιο από το Εθνικό Νομισματοκοπείο Γαλλίας.
[ φωτογ.: με τον Μποστ στην Αθήνα]

[1987]

Κυκλοφορούν οι Ανταποκρίσεις και τα 3 x 111 τρίστιχα. Το Μάρτιο ο Γ. Ρ. αναγορεύεται επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στις 10 Ιουνίου ο Δήμαρχος Αθηνών του απονέμει το Χρυσό Μετάλλιο Τιμής της πόλης.
Βλ. εδώ το ποίημα «Επιλογικό», που γράφεται αυτή τη χρονιά.

[1988]

Κυκλοφορεί το Όνειρα με χαρταετούς και περιστέρια του Φερεϋντούν Φαριάντ σε απόδοση Γ. Ρ. Το Δεκέμβριο το περιοδικό Διαβάζω πραγματοποιεί αφιέρωμα στον Γ. Ρ. (τχ. 205). Πεθαίνει η Νανά Καλλιανέση.
 

[1989]

Από τον Ιανουάριο ώς το Μάρτιο πραγματοποιείται από την «Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας» έκθεση για τα 80χρονα του Γ. Ρ. με τίτλο Στα περιθώρια του χρόνου, όπου παρουσιάζεται το εικαστικό έργο του σε παράλληλη πορεία με την ποίησή του.
Εκδίδεται το λεύκωμα Ημικύκλιο, με έξι ποιήματα του Γ. Ρ. από την ανέκδοτη ομώνυμη συλλογή και έξι λιθογραφίες του Τάκη Κατσουλίδη. Εκδίδονται ακόμα ο ένατος (Θ΄) και δέκατος (Ι΄) τόμος της σειράς Ποιήματα που καλύπτουν τις περιόδους 1958 – 1967 και 1963 – 1972 αντίστοιχα.
Το Μάιο ο Γ. Ρ. Επισκέπτεται την Κύπρο ύστερα από πρόσκληση του Κύπριου Υπουργού Παιδείας, όπου του απονέμεται ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Τον ίδιο μήνα του απονέμεται επίσης το παράσημο της Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας «Μεγάλος αστέρας της φιλίας των λαών».
Αποχαιρετώντας το «Τελευταίο καλοκαίρι» της ζωής του ο Γ. Ρ., στο Καρλόβασι, στις 3 Σεπτεμβρίου, γράφει:
[…] τις λίγες μέρες που μας μένουν ακόμη, θα ξανακοιτάξω
τους στίχους που έγραψα Ιούλιο και Αύγουστο
αν και φοβάμαι, πως τίποτα δεν πρόσθεσα, μάλλον
πως έχω αφαιρέσει πολλά, καθώς ανάμεσα τους διαφαίνεται
η σκοτεινή υποψία πως αυτό το καλοκαίρι
με τα τζιτζίκια του, τα δέντρα του, τη θάλασσά του,
με τα σφυρίγματα των πλοίων του στα ένδοξα λιογέρματα,
με τις βαρκάδες του στο φεγγαρόφωτο κάτω απ’ τα μπαλκονάκια
και με την υποκριτική ευσπλαχνία του, θα ’ναι το τελευταίο.
«Τελευταίο καλοκαίρι», Αργά πολύ αργά μέσα στη νύχτα
[Βλ. εδώ συνέντευξη του Γ. Ρ. Στην εφ. Τα Νέα στις 24.4.1989. ]
 
 
 


19091919192919391949195919691979198919992009


 


Το υλικό της ενότητας έχει αντληθεί από το επετειακό λεύκωμα «Γιάννης Ρίτσος 2009: Εκατό χρόνια από τη γέννησή του», έκδοση του ΕΚΕΒΙ, καθώς και από τις ακόλουθες πηγές:
- Βαλέτας Γ., «Σχεδίασμα χρονολογίας Γιάννη Ρίτσου», Αιολικά Γράμματα, 32-34 (Μάρτης-Ιούνης 1976).
- Κακλαμανάκη Ρούλα, Γιάννης Ρίτσος, η ζωή και το έργο του, Αθήνα 1999.
- Κώττη Αγγελική, Γιάννης Ρίτσος. Ένα σχεδίασμα βιογραφίας, Αθήνα 2009.
- Μακρυνικόλα Αικατερίνη, Βιβλιογραφία Γιάννη Ρίτσου 1924-1989, Αθήνα 1993.
- Πετρόπουλος Θ., «Χρονολόγιο του Γιάννη Ρίτσου», Διαβάζω, 205 (Δεκέμβριος 1988) 34-46.
- Πιερά Ζεράρ, Η μακριά πορεία ενός ποιητή, Αθήνα 1983.
- Ρίτσου-Γλέζου Λούλα, Τα παιδικά χρόνια του αδελφού μου Γιάννη Ρίτσου, Αθήνα 1981.

Τέλος, στοιχεία έχουν αντληθεί από τα εισαγωγικά κείμενα του Κώστα Νίτσου στις εκδόσεις των θεατρικών έργων: Μια γυναίκα πλάι στη θάλασσα, Πέρα απ’ τον ίσκιο των κυπαρισσιών, Τα ραβδιά των τυφλών και Ο λόφος με το συντριβάνι.




ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΒΛΙΟΥ | ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ