Φάκελος κειμένων



[Γιώργης Γιατρομανωλάκης, «Ιστορική επιφάνεια και βάθος», Αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο, Αθήνα 1981, 199-200]


Το Χρονικό, που προηγείται στη γραφή από τη Χειμερινή διαύγεια, είναι το πρώτο μεγάλο ποίημα του Ρίτσου στο οποίο εισβάλλει (στην όποια μορφή) η αίσθηση και η μνήμη του απώτερου παρελθόντος και εντοπίζεται η αρχαιοελληνική παράδοση μέσα στον «ελληνικό χώρο και το παρόν». Έχει το τεχνικό χαρακτηριστικό, σε αντίθεση με τις επόμενες συνθέσεις της Τέταρτης διάστασης (και θαρρώ είναι υπέρ του ποιήματος αυτού) ότι εκφέρεται στο τρίτο πρόσωπο με μορφή αφηγήματος και όχι μονολόγου. Τη μορφή αυτή την έχει διαλέξει συνειδητά ο ποιητής ο οποίος στον σκηνικό επίλογο λέει ότι το ποίημα αυτό «θα μπορούσαμε –χωρίς καθόλου να το ζημιώσουμε– να το πούμε και ηθογραφικό διήγημα». Ο αφηγηματικός χαρακτήρας του ποιήματος, όπως επίσης και η σχέση του (ειδική φυσικά) με το χρόνο, φαίνεται και από τον τίτλο Χρονικό που υπαινίσσεται εξιστόρηση ιστορικών στοιχείων σε μια χρονολογική τάξη αλλά χωρίς επιμονή στην ιστορική ακρίβεια ή και εύρεση και έκφραση της αιτιώδους σχέσης που ενώνει τα ιστορούμενα γεγονότα.
Κυρίως όμως στο Χρονικό είναι [και ελπίζουμε να φανεί αυτό καθαρά...] που ο Ρίτσος δηλώνει την ποιητική του ταυτότητα, εκφράζει την αυτοσυνείδησή του ως ποιητής και δημιουργός και συνακόλουθα θέτει, με το δικό του φυσικά τρόπο, το πρόβλημα το σχετικό με την «πρακτικότητα» και την αμεσότητα της ποίησης με τα καθημερινά γεγονότα, τις αντικειμενικές δυσκολίες και αντιξοότητες.



ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΒΛΙΟΥ | ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ