Φάκελος κειμένων



[Παντελής Πρεβελάκης, Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος. Συνολική θεώρηση του έργου του, Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», 1981, 146-147]


Ο Ρίτσος εμπνέεται απ’ όλα όσα προσπίπτουν στην αντίληψη των κατοίκων της χώρας μας, και τα προσεγγίζει με αδιάκοπο διάλογο. Θέλεις τις εποχές του έτους και τα έργα τους, θέλεις τα σύννεφα της μέρας και τ’ άστρα της νύχτας, θέλεις τα ζώα, τα δέντρα, τα πετεινά, τα ψάρια; Όλα θα τα βρεις στην Κυρά των Αμπελιών. Μια Κιβωτός πραγματικότερη από τη βιβλική, γιατί το κάθε πράμα, η ποίηση το τυλίγει σε μιαν αύρα. Οι άνθρωποι γίνονται μυθικοί μόλις ο ποιητής τους αγγίξει με το μαγικό ραβδάκι του. […]
Όσο πιο βαθιά μπαίνει ο Ρίτσος στην καρδιά της ρωμιοσύνης, τόσο πληρέστερα γνωρίζει τον εαυτό του και τόσο περισσότερο αποβάλλει τα ξένα στοιχεία που έχουν εισχωρήσει στην ψυχή του. Μια Reconquista.
 
Κυρά, Κυρά θαλασσινή και στεριανή με τα λουλουδιασμένα μάγουλα
σφίγγοντας μες στον μπούστο σου την κάψα του Αλωνάρη...
 
Δεν χρειάζεται να παραθέσω όλους τους «χαιρετισμούς». Ο Ρίτσος κράζει την Πατρίδα με όχι λιγότερα ονόματα απ’ όσα σκαρφίστηκε ο πιστός για να υμνήσει την Παναγιά: Κυρά των αμπελιών, Μηλίτσα της ανηφοριάς, Περβολαριά, Ασίκισσα, Κυρά ροδακινιά, Καλή κυρά, Γοργόνα, δυο φορές Μάνα-Μάνα μας., Κυρά της θάλασσας, Θαλασσοδαρμένη Δέσποινα... Μια συμφιλίωση με κοσμικές διαστάσεις μερεύει την πλάση. Ξεχάστηκε – ας είναι και προσώρας – η πάλη των τάξεων, ο διαμερισμός των ιματίων του Χριστού:
 
Ψηλά βλογάει τα σπίτια ο Παντοκράτορας όπως βλογάει ο πατέρας το καρβέλι
 
Αυτός είναι ο κόσμος της ειρήνης. Η λαμπρότητα και η δόξα του. Αλλά ο πόλεμος δεν αργεί, είναι κι αυτός στη μοίρα του τόπου.



ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΒΛΙΟΥ | ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ